Wprowadzenie
Całkowita artroplastyka stawu kolanowego (TKA) jest powszechnie stosowanym zabiegiem chirurgicznym poprawiającym ból, wyrównanie osi kończyny i mobilność u pacjentów z zaawansowaną artropatią kolana, taką jak choroba zwyrodnieniowa stawów (OA) i reumatoidalne zapalenie stawów (RA) [1]. Tradycyjnie, ocena wyników klinicznych po TKA bazowała głównie na ulżeniu w bólu i przywróceniu funkcji, mierzone m.in. poprzez Patient-Reported Outcome Measures (PROMs). Jednakże, ostatnie badania wskazują na istotną rolę wyglądu estetycznego operowanej kończyny w kształtowaniu satysfakcji pacjentów [1].
W operacjach związanych z korygowaniem deformacji, jak korekcje kręgosłupa czy halux valgus, wykazano, że poprawa estetyczna prowadzi do poprawy wyników klinicznych oraz zwiększenia zadowolenia pacjentów [1]. Jednakże takie efekty były głównie obserwowane u młodszych pacjentów z wysokimi oczekiwaniami kosmetycznymi. Tymczasem, TKA jest najczęściej wykonywana u starszych pacjentów, w wieku 65 i więcej lat, co rodzi pytania czy poprawa wizualna, w szczególności korekcja deformacji takich jak kolano szpotawe lub koślawe, wpływa na wyniki kliniczne u tej grupy wiekowej [1].
Zastosowanie ocen kosmetycznych w TKA było dotychczas ograniczone głównie do wyglądu rany pooperacyjnej, z badaniami poświęconymi różnym materiałom do zszywania i technikom zamykania ran oraz ich wpływie na wyniki estetyczne [1]. Jednak w badaniu Misira i współpracowników z 2019 roku zauważono, że prezentowanie pacjentom zdjęć „przed i po” operacji kolana może pozytywnie wpłynąć na ich satysfakcję i jakość życia [1].
Celem niniejszego badania było zbadanie, czy poprawa wyglądu wizualnego – rozumiana jako korekcja przedoperacyjnych deformacji kolana – wpływa na ból pooperacyjny, wyniki funkcjonalne oraz satysfakcję pacjentów. Dodatkowo, celem była analiza, czy efekty te są modyfikowane przez czynniki osobiste pacjentów, takie jak etiologia, płeć, wiek, BMI oraz stopień deformacji przedoperacyjnej [1].
Populacja i metodologia badania
W badaniu wzięło udział 60 pacjentów, którzy przeszli jednostronną pierwotną TKA z powodu choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego lub reumatoidalnego zapalenia stawów w Szpitalu Generalnym Uniwersytetu Medycznego w Tianjin w okresie od lutego do czerwca 2022 roku [1]. Kryteria włączenia obejmowały diagnozę choroby zwyrodnieniowej lub reumatoidalnego zapalenia stawów oraz kwalifikację do pierwotnej TKA [1]. Kryteria wykluczenia obejmowały upośledzenie poznawcze, historię złamań lub operacji na dotkniętym kolanie, ciężką osteoporozę, aktywne infekcje, zaburzenia krzepnięcia oraz niestabilne funkcje życiowe [1].
Pacjenci zostali losowo przypisani do grupy eksperymentalnej i kontrolnej w stosunku 1:1 przy użyciu komputerowo generowanego numeru losowego [1]. Całe badanie było przeprowadzone zgodnie z zasadami podwójnie zaślepionego randomizowanego badania kontrolowanego. Pacjenci nie byli świadomi przypisania do grup, a wszyscy uczestnicy byli informowani, że oceny pooperacyjne są częścią rutynowej opieki [1].
Badanie zostało zatwierdzone przez Komitet Etyczny Szpitala Generalnego Uniwersytetu Medycznego w Tianjin i zarejestrowane w Chińskim Rejestrze Badań Klinicznych (ChiCTR2300076318) [1]. Pacjenci wyrazili pisemną zgodę na udział przed rozpoczęciem badania [1].
Podstawowe miary wyników obejmowały ból, funkcję kolana oraz jakość życia, oceniane za pomocą skali wizualno-analogowej (VAS) do pomiaru bólu, skali Hospital for Special Surgery (HSS) do oceny funkcji kolana oraz ankiety SF-36 dla jakości życia [1]. Dane były analizowane za pomocą oprogramowania SPSS 27.0, a istotność statystyczna została ustalona na poziomie < 0,05 [1].
Opis metody
Interwencja w ramach tego badania polegała na dostarczeniu pacjentom wizualnej informacji zwrotnej dotyczącej poprawy pooperacyjnej w zakresie wyrównania osi kończyny dolnej [1]. Uczestnikom z grupy interwencyjnej przedstawiono zdjęcia rentgenowskie oraz kliniczne kolana zarówno przed, jak i po operacji oraz filmy z chodu po trzech miesiącach od zabiegu, co miało na celu wizualną demonstrację poprawy [1]. Grupa kontrolna otrzymała jedynie standardową opiekę pooperacyjną bez dodatkowej wizualnej informacji zwrotnej [1].
Wszystkie zdjęcia i filmy zostały zarejestrowane zgodnie ze standardowymi protokołami przez tego samego rezydenta, aby zapewnić spójność i powtarzalność danych [1]. Wizualna informacja zwrotna była przekazywana online w związku z ograniczeniami związanymi z pandemią COVID-19 [1]. W szczególności, pacjentom były prezentowane przed- i pooperacyjne zdjęcia radiologiczne z projekcji anteroposterior i bocznej, zdjęcia pełnej długości kończyn dolnych pod obciążeniem oraz filmy z chodu [1].
Procedura dotycząca pacjentów obejmowała przed- i pooperacyjne wizyty monitorujące, podczas których skupiano się na neutralnym opisie zmian i dostrzegalnych poprawach bez dodatkowego motywacyjnego lub psychologicznego wsparcia [1]. Interwencję wizualną przeprowadzał badacz, który nie był zaangażowany w ocenę wyników ani analizę danych [1].
W badaniu zastosowano standardowy protokół dla rehabilitacji pooperacyjnej, a wszystkie zabiegi chirurgiczne były wykonywane przez tego samego doświadczonego chirurga [1]. Uwzględniono także standardowe procedury dotyczące znieczulenia ogólnego, użycia protez stabilizowanych tylnie bez resuficingu rzepki, technik szwu i zastosowania analgezy [1].
Wyniki
Ostatecznie, po wykluczeniu 3 pacjentów, którzy nie odbyli wizyt kontrolnych, 6 z brakującymi danymi oraz 2 z istotnym biasem, 49 pacjentów wzięło udział w pełnym badaniu [1]. Analiza wyników wskazała na istotną poprawę kąta stawowego biodrowo-kolanowo-stawowego (HKA), który po operacji wzrósł z 173,5 ± 7,68 do 178,2 ± 1,65, co oznacza poprawę wyrównania kończyny dolnej oraz wizualny efekt prostego kolana [1].
Przed interwencją nie stwierdzono znaczących różnic między grupami w działaniach wynikowych, co potwierdza ich porównywalność. W szczególności, wyniki ankiety SF-36 dotyczące fizycznego zdrowia wykazały różnice między grupami (239,00 [194,00, 295,00] w grupie interwencyjnej vs. 304,50 [237,00, 357,00] w grupie kontrolnej), lecz pozostałe miary były zgodne [1]. W obu grupach obserwowano znaczącą poprawę bólu, funkcji kolana i jakości życia od momentu przed operacją do chwili przed interwencją, co wskazuje na pozytywne wyniki chirurgiczne [1].
Po zastosowaniu interwencji, wyniki skali VAS w grupie interwencyjnej znacznie się poprawiły i były znacząco niższe niż w grupie kontrolnej (1,00 [1,00, 2,00] vs. 2,00 [1,25, 3,00], = 0,048), co wskazuje na istotne zmniejszenie bólu [1]. Średnia różnica międzygrupowa wynosiła 1,0, co odpowiada efektowi o małej do umiarkowanej wielkości ( = 0,28) [1]. Wskaźniki Oxford Knee Score poprawiły się w obu grupach po interwencji, ale bez istotnych różnic między grupami [1]. Wyniki SF-36 dotyczące zdrowia fizycznego znacząco wzrosły w grupie interwencyjnej, ale nie zaobserwowano znaczących zmian w grupie kontrolnej [1]. Wyniki dotyczące zdrowia psychicznego (SF-36 MH) nie wykazały znaczących zmian w żadnej z grup [1].
Dyskusja
Główne wyniki badania wskazują, że pacjenci, którzy wizualnie zauważyli poprawę wyrównania kolana, doświadczyli większej ulgi w bólu po TKA w porównaniu do tych, które otrzymały standardową opiekę [1]. Chociaż badanie nie ustala związku przyczynowego, wyniki pokazują potencjalny związek między wizualną informacją zwrotną a poprawą wyników bólowych [1]. Średnia redukcja wyniku VAS w grupie interwencyjnej zbliżała się do dolnego progu minimalnej klinicznie istotnej różnicy (MCID) dla bólu, co wskazuje na umiarkowane, ale potencjalnie znaczące ulepszenie w percepcji bólu [1].
TKA jest zazwyczaj stosowana w zaawansowanej artrozie, gdzie jednym z celów chirurgicznych jest przywrócenie neutralnego wyrównania kończyny, co wpływa na poprawę funkcji i wyglądu [1]. Wyniki te sugerują, że oczekiwania pacjentów mogą odgrywać kluczową rolę w efektywnym leczeniu, a wizualna poprawa może być ważnym aspektem w ocenie sukcesu TKA, choć nie jest zwykle uwzględniana w narzędziach oceny wyników [1].
Porównując wyniki badania z innymi, w niektórych procedurach ortopedycznych, takich jak operacje hallux valgus czy kręgosłupa, poprawa kosmetyczna jest związana z lepszym zadowoleniem pacjenta i poprawą funkcjonalną [1]. Nasze badanie wprowadziło także nową metodę oceny wizualnej, obejmującej pełnorodzinne zdjęcia i filmy z chodzenia, dostarczając pacjentom bezpośredniego dowodu na korekcję deformacji kończyny dolnej [1].
Ograniczenia
Podstawowe ograniczenia tego badania to mała liczba pacjentów oraz krótki okres obserwacji, co może ograniczać jego ogólne zastosowanie i wymaga dalszych wieloośrodkowych badań z większymi grupami pacjentów [1]. Brak analizy podgrup oraz standardowego narzędzia oceny percepcji wyglądu kolana także ogranicza precyzyjność wyników [1]. Ponadto, zdjęcia do analizy były robione bezpośrednio po operacji z opatrunkami, co mogło ograniczyć ocenę kosmetyczną, choć główne wskaźniki korekcji deformacji były widoczne [1].
Wnioski
Wizualna informacja zwrotna obejmująca poprawę wyrównania kolana po TKA była związana ze znacznym zmniejszeniem bólu zgłaszanego przez pacjentów, odzwierciedlając zmiany w wynikach VAS [1]. Chociaż zaobserwowano poprawy związane z jakością życia dotyczące zdrowia fizycznego, korzyści te były obecne już przed interwencją i nie różniły się znacząco między grupami po uwzględnieniu zmian [1]. Dlatego główną korzyścią wizualnej informacji zwrotnej w tym badaniu była ulga w bólu, bez szerzej rozumianych ulepszeń funkcjonalnych lub psychicznych [1]. Dalsze badania z większymi próbami i dłuższymi okresami obserwacji są wymagane, by określić, czy podejście to przynosi trwałe korzyści funkcjonalne lub związane z zadowoleniem pacjentów [1].
